ჩვენს შესახებ

უმაღლესი განათლება საქართველოში (2010 წლის ანგარიში)

უმაღლესი განათლება საქართველოში (2012 წლის ანგარიში)

ზოგადსაგანმანათლებლო სისტემა საქართველოში მოიცავს 12 წელს, რომელთაგან სავალდებულო სწავლებად ითვლება 9 წელი (6 წელი დაწყებითი და 3 წელი ძირითადი საბაზო სკოლა). დაწყებით სკოლაში მიიღებიან 6 წლის მოსწავლეები.
საქართველოში ზოგადი განათლება ამჟამად რეფორმის განხორციელების პროცესშია, რომლის ფარგლებშიც უკვე დაინერგა და მოქმედებს ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმა და დაფინანსების ახალი მოდელი.

ძირითადი საბაზო განათლების დასრულების შემდეგ (15+ წელი) მოსწავლეს საწყისი პროფესიული განათლების (VET) მიღების საშუალება ეძლევა.
უმაღლესი განათლების მისაღებად აუცილებელი პირობაა საშუალო სკოლის დასრულება (18+ წელი). უმაღლეს სასწავლებლებში გამოცდების ჩაბარების პრინციპი შეიცვალა და 2005 წლიდან დაინერგა ერთიანი ეროვნული გამოცდების სისტემა.
გამოცდების ეროვნული ცენტრის მიერ შემუშავებული ახალი სისტემა ნებისმიერ უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებაში ჩასარიცხად აბიტურიენტს ავალდებულებს ერთიანი ეროვნული გამოცდების ჩაბარებას.
მნიშვნელოვანია იმის აღნიშვნაც, რომ ახალი სქემის მიხედვით, საქართველოში პირველად იქნა გამოყენებული ზოგადი უნარების ტესტების სისტემაც, რაც სტუდენტების მრავალმხრივი ინტელექტუალური მონაცემების შეფასების საშუალებას იძლევა. უნარების ტესტები, ქართული ენისა და ლიტერატურის და უცხო ენის ტესტის ჩაბარება სავალდებულოა ყველა აბიტურიენტისთვის, ხოლო მეოთხე გამოცდა განისაზღვრება უნივერსიტეტების არჩევანის მიხედვით (ლიტერატურა, მატემატიკა, ისტორია, სოციალური და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები). ერთიანი ეროვნული გამოცდები ეფექტურად ებრძვის კორუფციას, რომელსაც წლების მანძილზე უმაღლეს სასწავლებლებში მისაღებ გამოცდებზე ქონდა ადგილი.

უმაღლესი განათლების სისტემა შედება 3 საფეხურისგან – ბაკალავრიატი (240 ECTS), მაგისტრატურა (120 ECTS) და დოქტორანტურა (180 ECTS). უმაღლესი პროფესიული განათლება წარმოადგენს ე.წ. მოკლე ციკლს, ანუ ბაკალავრიატის ქვესაფეხურს (120 – 180 ECTS). სამსაფეხურიანი სწავლება – (ბაკალავრიატი, მაგისტრატურა და დოქტორანტურა) უკვე ხორციელდება საქართველოს ყველა აკრედიტირებულ უმაღლეს სასწავლებელში, გარდა მედიცინის სპეციფიკური საგანმანათლებლო პროგრამებისა. ამჟამად სახელმწიფოს მიერ აღიარებულ ყველა უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებაში (უსდ) დანერგილია საკრედიტო სისტემა (ECTS) და დიპლომის დანართი.

მიუხედავად იმ მოკლე პერიოდისა, რომელიც გავიდა ბოლონიის პროცესში საქართველოს ოფიციალური ჩართვის შემდეგ (2005 წ.), განხორციელდა უმაღლესი განათლების სისტემის მეტად შთამბეჭდავი რეფორმა.

რეფორმის პაკეტი გულისხმობს რიგ სამართლებლივ აქტებს (მათ შორის საქართველოს კანონიუმაღლესიგანათლებისშესახებ - მიღებული 2004 წ. XII), ახალი სტრუქტურების ჩამოყალიბებას (გამოცდების ეროვნული ცენტრი, განათლების აკრედიტაციის ეროვნული ცენტრი, ინფორმაციისა და აღიარების ცენტრი) და სხვა მრავალ ინიციატივას:

1. კანონი უმაღლესი განათლების შესახებ გულისხმობს ახალი ორგანიზაციული და მმართველი ორგანოების ჩამოყალიბებას უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში, რაც სახელმწიფო უნივერსიტეტებს მეტ თავისუფლებას აძლევს. ამასთან ისინი უფრო მეტ პასუხისმგებლობას გრძნობენ საზოგადოების წინაშე და უფრო დემოკრატიულად იმართებიან შიგნიდან.
2. მნიშვნელოვანი პროგრესი შეიმჩნევა ასევე ხარისხის უზრუნველყოფის სისტემის შემუშავებასა და განხორციელებაში. კანონის მიხედვით ყველა უმაღლეს სასწავლებელში მოქმედებს ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახური, რომლის მუშაობაში სტუდენტებიც ირებენ მონაწილეობას.
3. ეროვნულ დონეზე აკრედიტაციის პროცესს ახორციელებს განათლების აკრედიტაციის ეროვნული ცენტრი, რომელმაც 240-ზე მეტი კერძო და სახელმწიფო უნივერსიტეტების აკრედიტირების საფუძველზე მათი რიცხვი 60-მდე შეამცირა (2009 წლის გაზაფხულის მონაცემები).
4. კანონის მიხედვით, პროგრამული აკრედიტაციის პროცესი უნდა დაიწყოს 2010 წლის ბოლოსთვის. დღეს ეს ყველაზე უფრო დიდი გამოწვევაა საქართველოს უმაღლესი განათლების სისტემისთვის.
5. უმაღესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების დაფინანსების მოდელი არსებითად შეიცვალა.

lump sum სისტემით დაფინანსების მოდელი შეიცვალა per capita მოდელით, რის შედეგადაც დაინერგა ვაუჩერების და გრანტების სისტემა. სახელმწიფო გრანტები ენიჭებათ სტუდენტებს, რომელთაც ეროვნულ გამოცდებზე მიიღეს მაღალი შეფასება. სტიპენდიების გადანაწილება ხდება დამსახურების მიხედვით, ეროვნულ გამოცდებზე მაღალი ქულების მიმღებ სტუდენტებს შორის. ამავდროულად 2006 წლიდან წამყვან ბანკებთან თანამშრომლობის შედეგად მოქმედებს საბანკო სტუდენტური სესხების სისტემა.

1. კვალიფიკაციების ეროვნული ჩარჩო უმაღლესი განათლებისთვის მუშავდება ადგილობრივი ექსპერტების მიერ და მისი მიღება იგეგმება 2009 წელს.
2. საქართველოს მთავრობამ შეიმუშავა საგრანტო კონკურსის საფუძველზე კვლევების დაფინანსების სისტემა. დააარსდა საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდი და შოთა რუსთაველის ფონდი. პირველი ეროვნული სამეცნიერო კონკურსი ჩატარდა 2006 წელს.

მიუხედავად მნიშვნელოვანი წარმატებებისა, აუცილებელია მატერიალური, ფინანსური და საექსპერტო დახმარება, რათა უმაღლესი განათლების სისტემა უფრო მოქნილი და ეფექტური გახდეს. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრომ აიღო ვალდებულება განახორციელოს საუნივერსიტეტო პროგრამების რეფორმა და სასწავლო გეგმების ჰარმონიზაცია ბოლონიის პროცესისა და ევროპული უმაღლესი განათლების მოთხოვნების შესაბამისად. ტვინინგის პროექტი„შესაძლებლობების გაძლიერება საქართველოში ბოლონიის სამოქმედო გეგმის განხორციელების მიზნით“ (CEIBAL) საქართველოში 2009 წლიდან ამოქმედდა განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ინსტიტუციური  რესურსებისა და სამართლებრივი გარემოს გაძლიერების მიზნით, რათა განხორციელდეს ბოლონიის პროცესის სრული იმპლემენტაცია საქართველოს უმაღლეს საგანმანათლებლო სისტემაში.